مقدمه: دروازه ای به سوی بهره وری و آرامش ذهنی
آیا تا به حال احساس کرده اید که هر چقدر تلاش می کنید، باز هم وظایف شما تمام نمی شوند؟ آیا می دانید منشأ بسیاری از استرس ها و ناکامی های روزمره نه در اتفاقات بیرونی، بلکه در نحوه نگرش شما به آن ها نهفته است؟ زندگی مدرن، مملو از چالش ها و محرک هایی است که اگر راهکار درستی برای مدیریت آن ها نداشته باشیم، به سادگی کنترل ذهن و زمانمان را از دست می دهیم. در این میان، روش های ساده و قدرتمندی وجود دارند که می توانند نظم و آرامش را به زندگی ما بازگردانند.
یکی از این شاهکارهای سادگی، تکنیک ABC است. جالب است بدانید که این نام در دو حوزه کاملا مجزا اما حیاتی یعنی مدیریت زمان (اولویت بندی) و روانشناسی شناختی – رفتاری (مدل باور) به کار می رود. هدف این مقاله، ارائه یک راهنمای جامع و کامل است تا شما را با هر دو بعد این تکنیک آشنا سازد و نشان دهد که چگونه با کمک آن، می توانید مدیریت زندگی خود را از صفر تا صد در دست بگیرید. با ما همراه باشید تا با کشف پاسخ سوال تکنیک ABC چیست، از امروز زندگی متفاوت تری را تجربه کنید. با مقاله کلینیک مشاوره و روانشناسی برکه آرامش همراه باشید.
تکنیک ABC چیست؟
تکنیک ABC یک روش اولویت بندی کارآمد است که اغلب در مدیریت زمان و موجودی کالا به کار میرود و بر اساس اصل پارتو (قانون ۸۰/۲۰) استوار است. این تکنیک بر این مبنا عمل میکند که همه اقلام، وظایف یا مشتریان ارزش یکسانی ندارند و باید بر اساس اهمیت یا سهم آنها در نتایج کلی، تمرکز متفاوتی روی آنها اعمال شود. در ساده ترین شکل، فعالیتها به سه دسته تقسیم میشوند: دسته A که شامل موارد بسیار مهم و حیاتی است و بیشترین تأثیر را روی نتیجه نهایی دارند (مانند ۲۰٪ از وظایفی که ۸۰٪ نتایج را میسازند یا اقلامی با بیشترین ارزش مصرف سالانه)؛ دسته B که شامل موارد مهم با اولویت متوسط هستند و نیاز به نظارت متعادل دارند؛ و دسته C که شامل موارد کم اهمیت یا معمولی با کمترین ارزش فردی است و به حداقل کنترل نیاز دارند. هدف نهایی، هدایت منابع، زمان و تلاشها به سمت فعالیتها و اقلام دسته A برای کسب حداکثر بازده است.
این چارچوب نوین با ایجاد شفافیت هدفمند، به تصمیم گیرندگان کمک میکند تا از گرفتار شدن در کارهای کمارزش پرهیز کنند. در مدیریت زمان، تکنیک ABC به فرد اجازه میدهد تا وظایف مهم (A) را از کارهای کماهمیت (C) یا کارهایی که میتوانند به دیگری واگذار شوند (B)، تفکیک کرده و از تأخیر در انجام کارهای کلیدی جلوگیری نماید. به عنوان مثال، در مدیریت موجودی، اقلام دسته A به شدت مورد نظارت قرار میگیرند تا از کمبود یا مازاد آنها جلوگیری شود، در حالی که اقلام دسته C میتوانند با کنترل های ساده تر یا خریدهای عمده مدیریت شوند. تطبیق سطح کنترل با اهمیت هر دسته، منجر به تخصیص بهینه منابع شده و بهره وری کلی سازمان یا فرد را به شکلی چشمگیر افزایش میدهد. این سادگی و کارایی در تمرکز بر “مهم ترینها” است که تکنیک ABC را به ابزاری قدرتمند و ماندگار تبدیل کرده است.
مقالات مفید: افزایش تمرکز در مطالعه

درک اهمیت تکنیک ABC
تکنیک ABC یک روش بسیار ساده و کاربردی برای اولویت بندی کارها، منابع یا موجودی است که اهمیت هر مورد را به شما نشان میدهد تا بتوانید زمان و انرژی خود را هوشمندانه خرج کنید. در واقع، این تکنیک به شما میگوید که همه کارها ارزش برابری ندارند و باید بر اساس قانون ۸۰/۲۰ تمرکز کنید: ۲۰ درصد از کارهای شما، ۸۰ درصد نتایج اصلی را به بار میآورند. با دستهبندی وظایف به سه گروه A (مهم ترین و حیاتی)، B (متوسط) و C (کماهمیت)، شما یاد میگیرید که کارها و اقلام دسته A را در اولویت قرار دهید تا بیشترین بازدهی را داشته باشید. مثال: اگر شما یک فروشگاه دارید، احتمالاً ۲۰٪ از محصولات شما (دسته A) ۸۰٪ از سود کل را تأمین میکنند. بنابراین، اهمیت تکنیک ABC در این است که به جای صرف انرژی یکسان برای مدیریت تمام اجناس، شما روی تأمین موجودی، بازاریابی و کنترل دقیق آن ۲۰٪ حیاتی (A) تمرکز میکنید و اجازه میدهید که کارهای کم اهمیتتر (C) با نظارت کمتری پیش بروند، در نتیجه منابع شما هدر نمیرود.
تکنیک ABC در مدیریت زمان: قورباغه های مهم را قورت دهید!
این بخش کاملا بر روی مدل اولویت بندی وظایف تمرکز دارد. این تکنیک که گاهی با افزودن حروف D و E هم تکمیل می شود (روش ABCDE برایان تریسی)، یکی از ساده ترین و کاربردی ترین روش ها برای مدیریت زمان و افزایش بهره وری است. اولین گام در استفاده از تکنیک ABC، نوشتن تمام کارها و پروژه هایی است که باید در یک بازه زمانی مشخص (مثلا روزانه یا هفتگی) انجام دهید. در این مرحله، نیازی نیست درباره اهمیت کارها فکر کنید؛ فقط هر کاری که به ذهنتان می رسد را یادداشت کنید، چه کوچک چه بزرگ.
بعد از آن، باید به هر کار یک حرف A، B یا C بدهید تا میزان اهمیت آن مشخص شود. این کار کمک می کند بدانید کدام وظایف حیاتی تر هستند و انجامشان نتیجه مهم تری دارد. برای مثال، تماس با یک مشتری ممکن است فوری باشد، اما انجام یک پروژه مهم تاثیر بیشتری بر پیشرفت شما دارد.
در نهایت، وقتی این دسته بندی را انجام دادید، کارهایتان بسیار واضح تر می شوند و می توانید با آرامش بیشتری برنامه ریزی کنید. این روش باعث می شود از سردرگمی بین کارهای زیاد بیرون بیایید و بدانید دقیقا از کجا باید شروع کنید.
مقالات مرتبط: بهترین تکنیک های مطالعه برای بهبود یادگیری
دسته بندی وظایف A, B, C: تعریف دقیق سطوح اهمیت
| سطح اولویت | حرف | تعریف اهمیت (ملاک) | پیامد عدم انجام |
| حیاتی | A | مهمترین وظایف؛ کارهایی که حتماً باید انجام شوند و مستقیماً بر اهداف کلیدی یا درآمد اثر میگذارند. | عواقب جدی، شکست پروژه، ضرر مالی، یا آسیب به اعتبار. |
| مهم | B | وظایف مهمی که بهتر است انجام شوند؛ اما در حال حاضر به اندازه A حیاتی نیستند و عواقب عدم انجام آنها متوسط است. | ناراحتی دیگران، تأخیر در روند کار، یا نارضایتی جزئی. |
| کماهمیت | C | وظایفی که انجام آنها خوشایند است، اما بر نتایج اصلی تأثیر فوری و مهمی ندارند (کارهای روتین و کوچک). | هیچ عواقب جدیای ندارد؛ صرفاً احساس رضایت کمتر. |
چالش کاربر: “اگر چند کار A داشتم، کدام را اول انجام دهم؟”
پاسخ: اینجاست که زیربخش های تکنیک ABC وارد عمل میشوند.
تکنیک ABC پیشرفته: اولویت بندی درونی (A1، A2، B1 و…)
تکنیک ABC پیشرفته، در واقع مرحله دقیق تری از اولویت بندی است که به شما کمک می کند در میان چندین کار مهم، باز هم منظم و هدفمند عمل کنید. بسیاری از افراد در مرحله اول متوجه می شوند که چندین کارشان در گروه A قرار گرفته است و همین باعث سردرگمی می شود که از کجا شروع کنند. در اینجا اولویت بندی درونی وارد عمل می شود. شما با افزودن اعداد به حروف (مثل A1، A2، A3)، ترتیب انجام دقیق کارها را مشخص می کنید. به عنوان مثال، اگر سه کار بسیار مهم دارید، ابتدا کاری را انجام دهید که بیشترین تاثیر را در نتیجه کلی روزتان دارد (A1). سپس به سراغ کار بعدی بروید. این روش نه تنها از اتلاف انرژی ذهنی جلوگیری می کند، بلکه باعث می شود احساس پیشرفت و کنترل بیشتری بر روز خود داشته باشید. به یاد داشته باشید، هدف این تکنیک نظم دادن به ذهن و رفتار است تا هیچ کار مهمی در میان شلوغی روز از قلم نیفتد.
قانون طلایی در تکنیک ABC این است: “تا زمانی که کار A1 کاملا به پایان نرسیده است، نباید به سراغ B1 بروید.” این قانون به شدت با هدف افزایش تمرکز و جلوگیری از وسوسه انجام کارهای آسان تر (C) قبل از کارهای مهم (A) طراحی شده است.
| وظیفه | اولویت داخلی | توضیح |
|---|---|---|
| نوشتن گزارش پروژه مهم | A1 | مهم ترین وظیفه روزانه که باید اول صبح انجام شود تا روند پروژه عقب نیفتد |
| پاسخ به ایمیل های فوری مدیر | A2 | بعد از اتمام گزارش، پاسخ به ایمیل های حیاتی برای حفظ ارتباطات ضروری |
| بررسی اسناد جلسه | A3 | کار مهم اما کمتر فوری، بعد از دو وظیفه قبلی انجام می شود |
| تماس با مشتری | B1 | وظیفه مهم اما غیر حیاتی، می توان بعد از وظایف A انجام داد |
| بروزرسانی تقویم کاری | B2 | کار مهم برای نظم دهی برنامه ها، اما می تواند صبر کند |
| پاک کردن ایمیل های تبلیغاتی | C1 | کار کم اهمیت، صرفاً برای تمیزی صندوق ورودی، می تواند در پایان روز انجام شود |
این جدول نشان می دهد که ابتدا وظایف حیاتی گروه A به ترتیب اهمیت انجام می شوند و سپس وظایف گروه B و در آخر کارهای کم اهمیت گروه C مدیریت می شوند.
مثال دیگر:
این جدول نشان میدهد چگونه میتوان وظایف روزانه را ابتدا به گروههای A، B و C تقسیم کرد و سپس با اولویتبندی داخلی، ترتیب انجام آنها را مشخص کرد. وظایف حیاتی گروه A ابتدا انجام میشوند، سپس وظایف مهم گروه B و در آخر کارهای کم اهمیت گروه C. این روش کمک میکند تمرکز خود را روی کارهای مهمتر حفظ کنید و از انجام کارهای کم اهمیت قبل از کارهای ضروری جلوگیری شود. این جدول به شما نشان میدهد که حتی در بین وظایف یک گروه (مثلاً A یا B)، میتوان با تعیین زیراولویتها ترتیب انجام دقیقتری ایجاد کرد.
| وظیفه | اولویت بندی خام | اولویت نهایی با تکنیک ABC |
| پاسخ به ایمیل های انباشته | B | B2 |
| آماده سازی گزارش ماهانه برای مدیرعامل (فردا) | A | A1 |
| برنامه ریزی برای جلسه هفتگی تیم | A | A2 |
| مرتب سازی میز کار | C | C1 |
| تماس با مشتری جدید (برای پیگیری) | B | B1 |
بیشتر بدانید: طرحواره بازداری هیجانی چیست؟

تکنیک ABC توسعه یافته: افزودن D و E برای تکمیل بهره وری
برایان تریسی تکنیک ABC را گسترش داده و با افزودن دو دسته وظیفه دیگر یعنی D و E، آن را به یک روش جامع برای مدیریت کامل وظایف تبدیل کرده است. در این نسخه پیشرفته، وظایف D شامل کارهایی است که میتوان آنها را به دیگران واگذار کرد (Delegate) تا زمان و انرژی شما صرف انجام وظایف حیاتی نشود، و وظایف E شامل کارهایی است که ارزش واقعی ندارند و باید حذف شوند (Eliminate) تا از اتلاف وقت جلوگیری شود. با ترکیب ABC با D و E، میتوانید تمرکز خود را روی کارهای مهم حفظ کنید، وظایف کم اهمیت را کنار بگذارید و بهرهوری روزانه خود را به شکل چشمگیری افزایش دهید. این روش به شما کمک میکند اولویتها را بهتر مدیریت کرده، استرس را کاهش دهید و با انرژی بیشتری به اهداف خود برسید. برای نیاز به مشاوره با دکتر قاسمی، بهترین مشاور کنکور تهران و روانشناس آنلاین، فرم مشاوره سایت را پر کنید.
-
تفویض اختیار با تکنیک ABC: وظایف D (Delegate)
وظایف D کارهایی هستند که باید انجام شوند، اما ضرورتی ندارد که حتماً خود شما آنها را انجام دهید. این وظایف میتوانند توسط دیگران با صرف زمان یا هزینه کمتر انجام شوند. هدف اصلی از تفویض این است که زمان شما برای کارهای بسیار مهمتر یعنی وظایف A آزاد شود. به عنوان مثال، اگر باید گزارشی آماده کنید اما بخش کوچکی از جمع آوری اطلاعات را یک همکار میتواند انجام دهد، آن قسمت را به او بسپارید. با این کار، انرژی شما برای تمرکز روی بخش اصلی و حیاتی گزارش حفظ میشود و بهرهوری شما افزایش مییابد.
-
حذف کردن با تکنیک ABC: وظایف E (Eliminate)
وظایف E کارهایی هستند که ارزشی برای رسیدن به اهداف شما ندارند و بهتر است از لیست کارها حذف شوند. این وظایف اغلب اتلاف وقت هستند و انجام آنها تاثیری روی موفقیت شما ندارد. برای مثال، بررسی بی هدف شبکه های اجتماعی یا پاسخ دادن به پیام های غیرضروری میتواند جزو این دسته باشد. یادگیری “نه گفتن” به این کارها یکی از مهارت های کلیدی موفقیت است و کمک میکند انرژی و تمرکز خود را صرف کارهای مهم تر کنید.
تکنیک ABC در روانشناسی: کنترل باورها برای آرامش (مدل الیس)
همانطور که قبلاً اشاره شد، تکنیک ABC در حوزه روانشناسی شناختی-رفتاری یک مدل حیاتی برای درک نحوه ایجاد احساسات و هیجانات ماست. تکنیک ABC در روانشناسی، یک ابزار قدرتمند برای درک و مدیریت احساسات و هیجانات ماست. بسیاری از استرس ها و اضطراب های روزمره ناشی از اتفاقات بیرونی نیستند، بلکه از باورها و نگرش های ما نسبت به آن اتفاقات شکل میگیرند. مدل الیس با استفاده از تکنیک ABC به ما نشان میدهد چگونه با شناسایی و اصلاح باورهای غیرمنطقی، میتوانیم واکنش های هیجانی خود را کنترل کنیم و آرامش ذهنی بیشتری داشته باشیم. این روش ساده اما مؤثر، به ما کمک میکند تا از چرخه افکار منفی خارج شویم و جای آن را با افکار منطقی و سازنده پر کنیم.
اجزای سهگانه مدل ABC الیس (A, B, C)
- A – رویداد فعال کننده (Activating Event): این همان اتفاق بیرونی است که رخ میدهد. مثلاً: رد شدن در یک مصاحبه شغلی، دریافت یک انتقاد تند از رئیس، یا تصادف کردن در ترافیک. نکته کلیدی اینجاست که A به خودی خود باعث احساسات منفی ما نمیشود.
- B – باورها (Beliefs): این مهم ترین بخش مدل است. B همان افکار، تفسیرها، و باورهای شما در مورد رویداد A است. این باورها اغلب شامل “بایدها” و “حتماًها”ی غیرمنطقی هستند (مثلاً: “من باید در هر کاری موفق باشم وگرنه بیارزشم”). این باورهای غیرمنطقی، منشأ اصلی مشکل هستند.
- C – پیامد (Consequence): این نتیجه نهایی است؛ یعنی احساسات (مانند اضطراب، خشم، یا افسردگی) و رفتارهای ناشی از باورهای شما در مرحله B. اگر باور شما در B غیرمنطقی باشد، پیامد (C) قطعاً ناخوشایند خواهد بود.
مثال: درک تفاوت رویداد و باور با تکنیک ABC
برای درک بهتر عملکرد تکنیک ABC در روانشناسی، میتوانیم تفاوت بین رویدادها و باورهای خود را با یک مثال واقعی مشاهده کنیم. اغلب ما احساسات منفی خود را به خاطر اتفاقات بیرونی سرزنش میکنیم، در حالی که در واقع منشأ اصلی این احساسات، باورها و تفکرات ما نسبت به آن رویدادهاست. با استفاده از تکنیک ABC، میتوانیم تشخیص دهیم که کدام قسمت از واکنش ما ناشی از واقعیت است و کدام بخش ناشی از باورهای غیرمنطقی ماست و در نتیجه کنترل بیشتری بر هیجانات خود پیدا کنیم.
چالش کاربر: “اگر کسی با من بد برخورد کند، آیا نباید ناراحت شوم؟”
| جزء | رویداد (A) | باور غیرمنطقی (B) | پیامد (C) |
| مثال | دوستم بدون دلیل واضحی، جواب تلفن من را نداد. | حتماً از دست من عصبانی است. من باید همیشه مورد تأیید دوستانم باشم. من آدم دوستداشتنی ای نیستم! | احساس شدید اضطراب، نگرانی، خشم و دوری از تماس مجدد. |
توضیح: این مثال نشان میدهد که ناراحتی ما مستقیماً از “جواب ندادن تلفن” (A) نیامده، بلکه از باور “من باید تأیید شوم وگرنه دوست داشتنی نیستم” (B) نشأت گرفته است. اگر باور (B) منطقی بود (“شاید در دسترس نبوده یا سرش شلوغ است”)، پیامد (C) فقط یک ناراحتی جزئی بود نه یک بحران هویتی.
مثال دیگر در تکنیک ABC برای درک تفاوت رویداد و باور:
| رویداد (A) | باور (B) | پیامد (C) | توضیح |
|---|---|---|---|
| رئیس به جلسه دیر رسید | “من را تأیید نمیکند و ارزش کارم کم است” | اضطراب، عصبانیت و نگرانی | در این مثال، اتفاق واقعی (A) دیر رسیدن رئیس است، اما احساسات منفی (C) ناشی از باور (B) فرد است. اگر باور منطقیتری داشت، مثلاً “ممکن است ترافیک بوده باشد”، اضطراب و عصبانیت کاهش مییافت. |
این جدول نشان میدهد که تغییر باورها میتواند نتیجه احساسی ما را کنترل کند و آرامش بیشتری ایجاد نماید.
مقالات مفید: طرحواره منفی گرایی و بدبینی
فراتر از تکنیک ABC: افزودن D و E برای درمان (REBT)
در مرحله پیشرفته تکنیک ABC، میتوان با افزودن D و E به درمان روانشناسی شناختی-رفتاری (REBT) پرداخت. D به معنای به چالش کشیدن باورهای غیرمنطقی است تا ببینیم آیا واقعاً درست هستند یا نه، و E به معنای جایگزین کردن این باورها با باورهای منطقی و سازنده است. این کار باعث میشود نه تنها واکنشهای احساسی منفی کاهش یابد، بلکه فرد بتواند تصمیمهای بهتری بگیرد و آرامش ذهنی بیشتری داشته باشد. برای مثال، اگر فردی فکر کند “اگر اشتباه کنم، همه چیز خراب میشود”، با D این باور بررسی و با E جایگزین میشود به “اشتباه طبیعی است و میتوانم اصلاحش کنم”، که اضطراب را کاهش میدهد و رفتار منطقیتر ایجاد میکند. مدل الیس برای کامل شدن، دو گام حیاتی دیگر دارد که کل فرآیند روان درمانی را شکل میدهند:
- D – مجادله/به چالش کشیدن (Disputing): مرحله ای که در آن شما به طور فعال باورهای غیرمنطقی (B) خود را با شواهد عینی، منطق و واقع گرایی به چالش میکشید. (مثلاً: “آیا واقعاً شواهدی دارم که دوستم از من متنفر است؟ آیا دلیل دیگری نمیتواند وجود داشته باشد؟”)
- E – اثرات جدید (Effective New Beliefs): نتیجه مجادله موفقیت آمیز، که منجر به جایگزین شدن باور غیرمنطقی با یک باور منطقی و سازنده و در نتیجه، یک پیامد احساسی سالم تر (C جدید) میشود.

مزایای تکنیک ABC
تکنیک ABC تنها یک روش ساده برای مدیریت زمان یا کنترل هیجانات نیست؛ بلکه یک ابزار قدرتمند است که میتواند زندگی شما را منظمتر، آرامتر و هدفمندتر کند. با استفاده از این تکنیک، میتوانید تمرکز خود را افزایش دهید، استرس را کاهش دهید و کارهای مهم را با دقت بیشتری انجام دهید. در ادامه، مزایای کلیدی تکنیک ABC را به صورت واضح و قابل فهم توضیح میدهیم:
- افزایش تمرکز: با دستهبندی وظایف به A، B و C، ذهن شما تنها روی کارهای مهم و حیاتی متمرکز میشود و از حواس پرتی های غیرضروری دور میماند.
- کاهش استرس: وقتی بدانید چه کارهایی باید اول انجام شوند و چه کارهایی میتوانند به بعد موکول شوند، اضطراب ناشی از حجم کارها کاهش مییابد.
- استفاده بهینه از زمان: با شناسایی وظایف D و E، میتوانید کارهای غیرضروری را حذف یا به دیگران واگذار کنید و زمان خود را برای فعالیتهای مهم صرف کنید.
- تصمیم گیری بهتر: تکنیک ABC باعث میشود برای هر کار اولویت مشخصی داشته باشید و انتخابهای بهتری انجام دهید.
- کنترل احساسات: در بعد روانشناسی، این تکنیک به شما کمک میکند باورهای غیرمنطقی خود را شناسایی و با باورهای منطقی جایگزین کنید، که منجر به آرامش و اعتماد به نفس بیشتر میشود.
- افزایش بهرهوری و موفقیت: با اجرای درست این تکنیک، کارهای مهم سریعتر و مؤثرتر انجام میشوند و شما به اهداف خود نزدیکتر خواهید شد.
تکنیک ABC و نقش آن در سلامت روان و دستیابی به آرامش
تکنیک ABC فراتر از یک ابزار مدیریت زمان است؛ این روش یک چارچوب ساده و مؤثر برای درک و کنترل افکار، احساسات و واکنش های ما به رویدادهای روزمره فراهم میکند. با استفاده از این تکنیک، میتوانیم باورهای غیرمنطقی یا ناکارآمد خود را شناسایی کرده و آنها را با نگرش های منطقی و سازنده جایگزین کنیم، که نتیجه آن کاهش استرس، افزایش آرامش و بهبود سلامت روان است. ABC به ما یاد میدهد که کنترل واقعی زندگی از طریق مدیریت باورها و اولویت بندی درست کارها حاصل میشود، نه صرفاً از طریق تغییر محیط یا شرایط بیرونی.
بیشتر بدانید: مشاوره روانشناسی ارزان در تهران
-
تکنیک ABC به عنوان فیلتر ذهنی
در واقع، مدل الیس در تکنیک ABC به عنوان یک فیلتر ذهنی عمل میکند. هدف آن نیست که شما را نسبت به اتفاقات بد بیتفاوت کند، بلکه میخواهد اطمینان حاصل کند که واکنشهای شما منطقی، متناسب با رویداد، و سازنده باشند، نه واکنشی ویرانگر ناشی از باورهای غیرمنطقی دوران کودکی. بسیاری از متخصصین، از جمله دکتر محمد قاسمی در کلینیک برکه آرامش، بر این باورند که کیفیت زندگی ما تابعی از کیفیت افکار ماست. تمرین منظم این تکنیک (REBT) میتواند به مراجعین کمک کند تا الگوهای فکری مخرب را که منجر به اضطراب، خشم مزمن یا افسردگی میشود، ریشهیابی و درمان کنند.
جدول مقایسه باور غیرمنطقی در مقابل باور منطقی (تکنیک ABC)
| باور غیرمنطقی (B) | باور منطقی (B جدید) | پیامد سالم (C جدید) |
| من باید از طرف همه تأیید شوم. | دلیلی ندارد همه مرا دوست داشته باشند؛ تمرکز بر روابط مهم است. | احساس آرامش، ارزش قائل شدن برای تأییدهای واقعی. |
| اگر شکست بخورم، آدم بیارزشی هستم. | شکست یک رویداد است، نه تعریف هویت من؛ فرصتی برای یادگیری است. | احساس انگیزه برای تلاش دوباره، پذیرش خطا. |
| دنیا باید منصفانه باشد و مردم نباید بدرفتاری کنند. | دنیا همیشه منصفانه نیست؛ من میتوانم بر نحوه واکنش خودم کنترل داشته باشم. | خشم کمتر، تمرکز بر حل مسئله به جای قربانی بودن. |
-
نقش تکنیک ABC در کاهش کمال گرایی مخرب
کمال گرایی مخرب معمولاً از باورهای غیرمنطقی (B) نشأت میگیرد، مانند اینکه “اگر کارم ۱۰۰٪ عالی نباشد، پس کاملاً شکست خوردهام.” تکنیک ABC به فرد کمک میکند این نوع تفکر “همه یا هیچ” را شناسایی و به چالش بکشد و به جای آن نگرش منطقی و متعادل تری جایگزین کند. با این روش، فرد میتواند اهمیت واقعی هر کار را تشخیص دهد و یاد بگیرد که اشتباهات جزئی یا ناکامل بودن یک پروژه، ارزش تلاش او را کاهش نمیدهد. این باعث کاهش استرس و افزایش اعتماد به نفس در انجام وظایف روزمره میشود.
در کلینیک برکه آرامش، دکتر محمد قاسمی از این مدل برای کمک به بیمارانی استفاده میکند که به دلیل کمالگرایی افراطی دچار تعلل در شروع یا اتمام کارها هستند. با استفاده از ABC، فرد یاد میگیرد که از “باید”های مطلق رها شود و به استانداردهای واقع بینانه و قابل مدیریت برسد، تا هم آرامش روانی بیشتری پیدا کند و هم عملکرد بهتری داشته باشد. تکنیک ABC همچنین به فرد کمک میکند انتخاب های بهتری انجام دهد و انرژی خود را روی کارهایی متمرکز کند که بیشترین تاثیر مثبت را دارند، بدون اینکه درگیر فشارهای بیمورد و انتظارهای غیرواقعی شود.
بیشتر بدانید: اختلال فومو یا ترس از دست دادن

کاربردهای تکنیک ABC در حوزه های مختلف
تکنیک ABC تنها یک ابزار مدیریت زمان یا روانشناسی نیست؛ بلکه یک چارچوب ساده و در عین حال قدرتمند است که میتواند در جنبه های مختلف زندگی شخصی و حرفهای به کار گرفته شود. از افزایش بهره وری در محل کار گرفته تا مدیریت استرس و تصمیمگیری های روزمره، این تکنیک به افراد کمک میکند اولویتها را درست تشخیص دهند، انرژی خود را بهینه مصرف کنند و نتایج ملموستری در کوتاه مدت و بلندمدت به دست آورند. با کاربردهای گسترده و انعطاف پذیری بالا، ABC به یک ابزار همهکاره برای زندگی سازمان یافته و متعادل تبدیل شده است.
-
تکنیک ABC در زندگی شخصی و مدیریت خانه
در خانه، وظایف A میتواند شامل پرداخت به موقع اقساط یا چکاپهای پزشکی ضروری باشد. B میتواند شامل برنامهریزی یک مهمانی یا یادگیری یک مهارت جدید باشد. C نیز کارهایی مانند تماشای تلویزیون یا مرتب کردن کشوی لباس باشد. در مدل روانشناسی، اگر فرزند شما دیر به خانه برسد (A)، باور غیرمنطقی “حتماً اتفاق بدی افتاده و من پدر/مادر بدی هستم” (B) منجر به خشم یا ترس شدید (C) میشود. استفاده از تکنیک ABC به شما کمک میکند تا ابتدا باور خود را بررسی و تنظیم کنید. دکتر قاسمی بهترین مشاور خانواده و مشاور ازدواج در تهران در خدمت شما است تا در سریع ترین زمان ممکن، مشکلات خود را حل کنید.
-
تکنیک ABC در فضای کسب و کار و استارتاپ ها
برای یک کارآفرین، وظایف A شامل توسعه محصول اصلی یا تماس با مشتریان بالقوه کلیدی است. وظایف B شامل بهروزرسانی وبسایت یا پاسخ به ایمیل های غیرفوری است. وظایف D میتواند شامل سپردن حسابداری یا مدیریت شبکه های اجتماعی به یک فریلنسر باشد. این تکنیک تضمین میکند که وقت گرانبهای بنیانگذار صرف پر کردن وقت خود با کارهای C (مثلاً مطالعه بی پایان وبلاگ های انگیزشی) نشود، بلکه مستقیماً به سمت فعالیتهای درآمدزا (A) هدایت شود.
-
تکنیک ABC برای تحصیل و مطالعه
تکنیک ABC یکی از روش های مؤثر مدیریت زمان و اولویت بندی فعالیت ها در فضای درسی و تحصیل است که به دانش آموزان و دانشجویان کمک می کند تا با تمرکز بر مهم ترین و ضروری ترین کارها، بهره وری خود را افزایش دهند. در این روش، وظایف بر اساس اهمیت و ضرورت به سه گروه A (فوق العاده مهم و فوری)، B (مهم ولی غیر فوری) و C (کم اهمیت و قابل تأخیر) تقسیم می شوند. با استفاده از تکنیک ABC، دانش آموزان می توانند تمرکز خود را روی درس های حیاتی و پروژه های ضروری حفظ کنند، از اتلاف وقت جلوگیری کنند و استرس ناشی از حجم زیاد تکالیف و امتحانات را کاهش دهند. این تکنیک همچنین به آن ها امکان می دهد برنامه ریزی واقع بینانه ای برای مرور مطالب و انجام تمرینات داشته باشند و در نتیجه نتایج تحصیلی بهتری کسب کنند.
دکتر محمد قاسمی با بیش از ۲۰ سال سابقه درخشان در زمینه مشاوره تحصیلی در تهران، به عنوان مشاور کنکور انسانی و مشاور کنکور تجربی، همراه مطمئن دانش آموزان در مسیر موفقیت تحصیلی است. ایشان با تحلیل دقیق آزمون ها، ارائه راهکارهای شخصی سازی شده و کمک به بهبود رتبه در سهمیه، به دانش آموزان امکان می دهد تا با افزایش اعتماد به نفس و برنامه ریزی اصولی به اهداف خود دست یابند. اگر به دنبال یک راهنمای حرفه ای و با تجربه برای عبور از چالش های کنکور هستید، دکتر قاسمی بهترین انتخاب شماست.
تکنیک ABC به دلیل سادگی و قدرت خود، در هر حوزهای که نیاز به اولویت بندی، تمرکز یا تنظیم هیجانی باشد، قابل استفاده است.
گام های عملی برای اجرای تکنیک ABC
اجرای تکنیک ABC به سادهترین شکل ممکن، مستلزم پیروی از چند گام عملی و مشخص است که میتواند به شما کمک کند وظایف روزانه و اهداف بلندمدت خود را بهطور مؤثر مدیریت کنید. این گام ها چارچوبی روشن برای اولویت بندی، تمرکز و کنترل انرژی شما فراهم میکنند و از پراکندگی و استرس ناشی از کارهای انباشته جلوگیری میکنند. با پیاده سازی این مراحل، میتوانید بهره وری خود را افزایش دهید و همزمان آرامش ذهنی خود را حفظ کنید.
ردیابی و ثبت وظایف (گام صفر)
قبل از هر چیز، به مدت یک روز یا یک هفته، فعالیت های خود را ثبت کنید. این کار به شما نشان میدهد که چه میزان از زمان شما صرف وظایف A، B، C، D و E میشود. در این مرحله، واقعیت بسیار مهمتر از آرزو است.این تمرین به وضوح نشان میدهد که چقدر از انرژی شما صرف کارهای کم اهمیت و حذف شدنی (E) میشود، و این اولین قدم برای تغییر است.
تمرین روزانه “باورهای من کجاست؟”
هر بار که یک واکنش احساسی قوی و ناخوشایند (C) را تجربه میکنید، توقف کنید. موقعیت (A) را یادداشت کنید. سپس از خود بپرسید: “من در آن لحظه به خودم چه گفتم؟” یا “چه باوری در ذهنم فعال شد؟” (B). این تمرین روزانه، کلید شناخت باورهای غیرمنطقی شماست. پس از شناسایی B، با سؤالاتی مانند “آیا این فکر منطقی است؟” یا “بدترین حالت ممکن چقدر فاجعه بار است؟” به آن حمله کنید (D).
- لیست کردن تمام وظایف
ابتدا تمام کارها، پروژهها و مسئولیت های خود را روی کاغذ یا در یک ابزار دیجیتال بنویسید. مهم نیست که بزرگ یا کوچک، فوری یا غیر فوری باشند؛ هدف این است که همه چیز بیرون از ذهن شما قرار گیرد تا تصویر واضحی از حجم کارها داشته باشید. - تخصیص اولویت A، B و C
به هر کار یک اولویت بدهید:- A: حیاتی و بسیار مهم، انجام آن تأثیر زیادی دارد و باید شخصاً انجام شود.
- B: مهم اما غیرضروری فوری، میتوان در زمان مناسب انجام داد یا تفویض کرد.
- C: کارهای کم اهمیت و جزئی، انجام آنها در صورت فرصت.
- اولویت بندی درونی (A1، A2 و…)
وظایف هر دسته را با شماره مرتب کنید. مثلا A1 مهم ترین کار روزانه است، A2 دومین کار مهم و به همین ترتیب. همین کار را برای B و C هم انجام دهید تا زنجیرهای از اولویت ها ایجاد شود و بدانید کدام کار را ابتدا انجام دهید. - تفویض اختیار (D) و حذف کردن (E)
- D: کارهایی که میتوان به دیگران سپرد، برای آزاد شدن زمان شما.
- E: کارهایی که ارزش یا ضرورت ندارند و بهتر است حذف شوند تا انرژی و تمرکز شما حفظ شود.
- تمرکز بر انجام کارهای A
تا زمانی که وظایف حیاتی (A) به پایان نرسیدهاند، به سراغ B و C نروید. این تمرکز باعث افزایش بهره وری و کاهش استرس میشود. - بازبینی و تنظیم مجدد روزانه
هر روز یا هفته، لیست خود را مرور کنید، پیشرفتها را ارزیابی کنید و در صورت نیاز، اولویتها را تغییر دهید. این کار به شما کمک میکند انعطاف پذیری داشته باشید و برنامه ریزی واقعی و مؤثر انجام دهید.
سخن آخر: تکنیک ABC، دو بال پرواز در زندگی
در نهایت، تکنیک ABC صرفاً یک سیستم اولویتبندی یا یک مدل رواندرمانی نیست؛ بلکه یک فلسفه زندگی است که بر دو اصل کلیدی بنا شده است: تمرکز بر روی کاری که بیشترین اهمیت را دارد و کنترل بر نحوه تفسیر شما از رویدادها. با به کارگیری مدل مدیریت زمان، شما اهداف خود را محقق میکنید و با به کارگیری مدل روانشناسی، از مسیر رسیدن به آن لذت میبرید و آرامش ذهنی خود را حفظ میکنید.
همانطور که دیدیم، موفقیت پایدار نه تنها نیازمند سختکوشی، بلکه نیازمند ذهنیت سالم و قوی است. اگر در مسیر زندگی با چالشهای ذهنی، اضطرابهای مزمن یا الگوهای فکری مخرب دست و پنجه نرم میکنید، به یاد داشته باشید که راه حل در دسترس شماست. دکتر محمد قاسمی استاد دانشگاه و بهترین روانشناس در خیابان فاطمی تهران در کلینیک برکه آرامش آماده است تا شما را در شناسایی و تغییر این باورها یاری دهد و مسیرتان به سوی سلامت روان را هموار سازد. همین امروز با ما تماس بگیرید و زندگی خود را با دو بال قدرتمند تکنیک ABC به پرواز درآورید.
بیشتر بدانید: طرحواره رهاشدگی چیست؟